Mâm cơm cúng Tất niên

Thực đơn mâm cơm cúng Tất niên phải có những món này

Cúng Tất niên là một trong những phong tục truyền thống ngày Tết Việt Nam. Bên cạnh việc chuẩn bị lễ vật, mâm cơm ngày Tết cũng là một phần không thể thiếu trong mâm cơm cúng Tất niên ngày cuối năm. Vậy, trong bữa cơm Tất Niên có những món ăn nào?

1. Tất niên- phong tục ngày Tết Việt

Ngày Tết Nguyên Đán là dịp lễ quan trọng của tất cả mọi người dân Việt Nam ta. Với họ, đây không chỉ đơn thuần là thời khắc chuyển giao từ năm cũ qua năm mới, mà Tết còn hàm chứa thứ tình cảm thiêng liêng và sâu sắc, đó là tình cảm gia đình.


Sẽ không khó để bắt gặp hình ảnh gia đình cùng quây quần bên nhau trang trí Tết trong nhà, cùng nhau gói từng chiếc bánh chưng, bánh Tét để chuẩn bị cho mâm cỗ ngày Tết.

Nghe thôi cũng cảm nhận được cái hương vị mùa xuân đang gần kề, lòng lại cảm thấy nao nao nôn tới Tết nhường nào.

Những ngày này, vui nhất là khoảng thời gian trước Tết với nhiều phong tục đón năm mới của người Việt Nam. Nào là cúng ông Công-ông Táo, nào là tảo mộ. Nhưng vui nhất vẫn là lúc bày biện lễ vật, đồ ăn truyền thống để chuẩn bị cho mâm cơm cúng Tất Niên. 

Vậy, Tất Niên là gì và chúng mang ý nghĩa như thế nào?

Mâm cơm Tất niên
Tất niên là phong tục không thể thiếu của ngày Tết Việt (Nguồn: Vansu.net)

1.1. Tất niên là gì?

Tất niên là một nghi thức thường được tổ chức vào dịp cuối năm. Gia chủ sẽ làm mâm cơm cúng Tất Niên để mọi thành viên trong gia đình cùng bạn bè và người thân chia tay năm cũ, chuẩn bị đón chào một năm mới tài lộc và may mắn. 

Theo như phiên âm tiếng Hán Việt, “Tất” có nghĩa là hoàn thành, kết thúc. “Niên” có nghĩa là năm. Vậy nên, người ta thường kết thúc năm bằng việc tổ chức lễ Tất Niên, hay còn gọi là tiệc Tất Niên.

Thông thường, người Việt Nam sẽ tổ chức tiệc Tất Niên vào ngày 29-30 tháng Chạp. Những ngày này, gia chủ sẽ chuẩn bị mâm cơm cúng Tất Niên bao gồm những món ăn truyền thống ngày Tết Việt đặc trưng của mỗi vùng miền.

Sau đó, họ sẽ cùng bạn bè và gia đình quây quần, sum họp trò chuyện rồi thưởng thức bữa cơm Tất Niên. 

Trong buổi tiệc, mọi người sẽ cùng ngồi lại kể cho nhau nghe về những niềm vui, nỗi buồn xảy ra trong năm cũ và cùng cho nhau những lời sẻ chia, những lời khuyên chân thành để thăng tiến và phát triển trong năm mới. 

Đơn giản mà vui, ấy vậy mà người ta thường rất yêu thích và đón chờ phong tục đón Tết này.

Tiệc Tất Niên
Tất niên là một nghi thức thường được tổ chức vào ngày cuối năm (Nguồn: Place)

1.2. Ý nghĩa của Tất niên

Tết là để sum vầy, là thời điểm để mọi thành viên trong gia đình dù có đi xa cách mấy cũng sẽ trở về nhà.

Sau những giây phút tổng vệ sinh nhà sạch sẽ để sẵn sàng đón năm mới, tiệc Tất Niên cũng chính là lúc mà mọi người sẽ ngồi lại bên nhau nhìn một năm đã qua, rũ bỏ đi hết những muộn phiền, những âu lo và xui xẻo đã xảy đến trong năm cũ.

Giận hờn, trách móc hay những hiểu lầm sẽ được hóa giải, để mọi thành viên trong gia đình sẽ cùng nhau hòa thuận và gắn kết. Là động lực để chuẩn bị cho một năm mới có nhiều dự định và thử thách hơn. 

Không chỉ vậy, mỗi phong tục đón Tết truyền thống của dân tộc Việt Nam đều mang một ý nghĩa đặc biệt và sâu sắc. Tất niên cũng vậy. 

Mâm cơm cúng Tất niên không chỉ đơn giản là một nghi thức ngày Tết. Đây còn là lúc để con cháu trong gia đình bày tỏ lòng thành kính, hiếu thảo và tưởng nhớ đến ông bà tổ tiên.

Vào những ngày này, một số gia đình còn chuẩn bị mâm cơm cúng Tất Niên cùng hoa quả, nhang đèn để cúng tại phần mộ của những người đã khuất.

2. Mâm cơm cúng Tất niên có những món nào?

Thực đơn mâm cơm cúng Tất Niên rất đa dạng và hấp dẫn. Mỗi vùng miền sẽ có những nét đặc trưng riêng về ẩm thực ngày Tết.

Thế nhưng, dù chúng có sự khác biệt như thế nào, thì bữa cơm Tất Niên này cũng mang một điểm chung đó là ẩn chứa nét đẹp truyền thống văn hóa lâu đời  của dân tộc Việt Nam ta. Điều đó thật đáng để tự hào.

Vậy, thực đơn mâm cơm cúng Tất Niên của mỗi vùng miền khác nhau như thế nào?

Mâm cơm cúng Tất niên miền Bắc

Mâm cơm cúng Tất niên miền Bắc không thể thiếu bánh chưng

Bánh chưng trong mâm cơm cúng Tất niên
Mâm cơm cúng Tất niên ở miền Bắc không thể thiếu món bánh chưng (Nguồn: Tỏa sáng)

Bánh chưng là một món ăn truyền thống ngày Tết không thể thiếu trong mâm cơm truyền thống ngày Tết Việt. Đặc biệt là trong bữa cơm Tất niên miền Bắc.

Được kết hợp từ những tinh túy mà đất trời ban tặng. Bánh chưng mang ý nghĩa cầu ước cho một năm mới mùa màng bội thu, làm ăn phát tài, phát lộc và tràn đầy may mắn.

Dưa hành 

Được làm từ nguyên liệu chính là củ hành, sau quá trình chế biến sẽ cho ra được món ăn giòn ngon, không quá cay mà cũng không quá đắng.

Kết hợp dưa hành với những món ăn ngày Tết khác sẽ cho ra một hương vị khác lạ, hấp dẫn, thơm ngon mà không thể nào tả được. 

Thịt kho đông

Với tiết trời se se lạnh ở ngày Tết miền Bắc, thịt kho đông với ý nghĩa gắn kết, sum vầy chắc chắn sẽ là một phần không thể thiếu trong mâm cơm cúng Tất niên.  

Với nguyên liệu chính là thịt lợn, thịt gà, nấm mèo và được nêm nếm bởi những thứ gia vị đặc trưng. Thịt kho sau khi đông lại sẽ cho ra được một hương vị thơm ngon, hấp dẫn.

Canh bóng thả

Canh bóng thả
Canh bóng thả vừa thơm ngon, vừa bổ dưỡng là món ăn trong thực đơn mâm cúng ngày Tết (Nguồn: VinID)

Là người dân miền Bắc, chắc chắn không ai là không biết đến món ăn ngày Tết này. Canh bóng thả mang hương vị khác lạ, vừa thơm ngon lại vừa tốt cho sức khỏe. Nhất là vào thời tiết se lạnh những ngày cận Tết.

Bởi bóng bì có tác dụng bổ huyết, mịn da, sản sinh collagen cho cơ thể. Bóng bì kết hợp với các loại rau củ quả khác như khoai tây, cà rốt, súp lơ,…chắc chắn sẽ mang lại hương vị thơm ngon, hấp dẫn.

Mâm cúng Tất niên miền Nam

Thịt kho tàu

Nếu như ở miền Bắc nổi tiếng với món thịt kho đông, thì trong mâm cơm cúng Tất Niên miền Nam không thể nào thiếu món thịt kho Tàu. 

Thịt heo sau khi được cắt thành cục, nêm nếm gia vị rồi rim với nước dừa. Cho ra được món ăn thơm ngon, béo ngậy mà không ngán. Chắc chắn sẽ là món ăn “hao cơm” trong những bữa tiệc Tất niên.

Bánh Tét

Bánh Tét trong mâm cơm cúng Tất niên
Bánh tét là món ăn trong mâm cơm cúng Tất niên miền Nam (Nguồn: Place.vn)

Mâm cơm cúng Tất niên ngày Tết của người miền Nam sẽ không còn đặc sắc và hấp dẫn nếu thiếu đi dĩa bánh Tét thơm lừng được làm từ nếp, đậu xanh và thịt mỡ.

Người dân nơi đây quan niệm rằng, bánh tét tượng trưng cho sự gắn kết, sum vầy và hạnh phúc. Do đó, bánh Tét chính là món ăn nhất định phải có trong bữa cơm Tất niên của mọi nhà.

Củ kiệu ngâm

Sẽ tuyệt vời biết bao nếu trong mâm cơm cúng Tất niên có đủ bánh tét, củ kiệu. Sự cay nồng chua ngọt của củ kiệu ăn kèm với bánh tét dẻo thơm sẽ tạo ra hương vị thơm ngon không lẫn vào đâu được. 

Không chỉ vậy, củ kiệu còn tượng trưng cho sự vinh hoa, phú quý, thành công viên mãn, tiền bạc và tài lộc luôn sung túc đầy nhà. Bởi vậy, mà mâm cỗ Tết của người dân miền nam không thể thiếu đi món ăn độc đáo này.

Canh khổ qua nhồi thịt

Cũng giống như tên gọi của nó, người miền Nam dùng canh khổ qua nhồi thịt trong mâm cơm cúng Tất niên ngày Tết với mong ước mọi buồn phiền, đau đớn, khổ cực mau chóng qua đi. Để chuẩn bị cho một năm mới bình an, may mắn và yên vui. 

Giò chả

Được chế biến từ thịt heo xay nhuyễn, nêm nếm gia vị sao cho vừa ăn rồi gói vào lá chuối để hấp. Giò chả cho đến nay được coi là món ăn ngày Tết không thể thiếu trong bữa cơm Tất niên của người dân miền Nam.

Không chỉ thu hút bởi hương vị thơm ngon hấp dẫn, giò chả còn mang một ý nghĩa đặc biệt. Miếng giò thơm ngon không chỉ tượng trưng cho sự trong trắng, thanh lịch. Mà nó còn mang lại phú quý, giàu sang và ấm no hạnh phúc trong gia đình.

Mâm cơm cúng miền Trung

Xôi gấc

Xôi gấc trong tiệc Tất niên
Xôi gấc tượng trưng cho mong ước một năm mới bình an, sung túc (Nguồn: Phụ nữ và gia đình)

Từ lâu, xôi gấc là món ăn quen thuộc trong những ngày trọng đại. Bởi người ta quan niệm rằng, màu đỏ của gấc là màu của đất trời thiên nhiên ban tặng. Tạo nên sự dung hòa, ấm no trong cuộc sống. 

Ấy vậy mà người ta thường chọn xôi gấc là một món ăn trong thực đơn mâm cơm cúng Tất niên ngày Tết. Để thực hiện mong ước cầu mong cho một năm mới vạn sự như ý, bình an và tốt lành.

Dưa món

Nếu ở miền Bắc nổi tiếng với dưa hành, miền Nam có củ kiệu thì bữa cơm Tất niên miền Trung không thể thiếu dưa món.

Được làm từ nhiều củ khác nhau như củ kiệu, su hào, đu đủ, cà rốt,.. Phơi héo và sau đó ngâm với mắm đường. Cuối cùng sẽ cho ra một món ăn kèm giòn giòn, thơm ngon khó cưỡng.

 Món này ăn kèm với bánh chưng, bánh tét thì quả là tuyệt vời.

Gà luộc

Gà luộc xưa nay là món ăn không thể thiếu trong mâm cơm cúng Tất niên ngày Tết. Bởi vì người ta thường quan niệm rằng, gà là loài vật thức dậy sớm, mở đầu cho một ngày mới đến.

Cúng gà ngày Tất niên với mong muốn khởi đầu năm mới đầy thuận lợi, may mắn, sức khỏe dồi dào và một năm hưng thịnh, phát đạt.

Thịt ngâm mắm

Thịt ngâm mắm
Thịt ngâm mắm mang hương vị đậm đà, thơm ngon của hương vị miền Trung (Nguồn: Kenh14)

Người miền Trung luôn yêu thích những món ăn có hương vị đậm đà, mằn mặn của nước mắm. Do đó, họ thường ngâm thịt heo với mắm để sử dụng trong những ngày Tết. Đây cũng là món ăn không thể thiếu trong bữa cơm cúng Tất niên ở miền Trung.

Thịt sau khi luộc chín sẽ được ngâm trong nước mắm đường. Thêm chút tiêu, chút tỏi và một chút ớt để hương vị thêm thơm ngon và hấp dẫn hơn. Món ăn này ăn cùng với bát cơm trắng nghi ngút khói, hay ngồi hàn huyên nhâm nhi vài ly rượu thì không có gì sánh được.

Trên đây là một vài món ăn truyền thống có trong thực đơn mâm cơm cúng Tất niên ngày Tết. Hy vọng với những chia sẻ trên đây, bạn sẽ có những bước chuẩn bị tốt nhất để Tết này thêm ấm no và đủ đầy. Cùng theo dõi bTaskee để có thêm nhiều kinh nghiệm hay bạn nhé.

Previous
Next
Nhấn chia sẻ nếu bạn cảm thấy bài viết hữu ích.

bTaskee luôn nỗ lực hoàn thiện để mang đến cho bạn những bài viết chất lượng.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

MỤC LỤC

Bài viết liên quan
app-banner-btaskee-vie