cúng tất niên

Cúng Tất Niên Gồm Những Gì Và Có Hóa Vàng Không?

Cúng tất niên là lễ cúng đã có từ lâu đời và được duy trì cho đến ngày nay. Thế nhưng vẫn còn nhiều người băn khoăn không biết cúng tất niên gồm những gì; cúng tất niên có hóa vàng hay không? Nếu bạn cũng thắc mắc, đừng lo lắng vì bTaskee sẽ giải đáp cho bạn.

Cúng tất niên là gì?

Nhịp sống hiện đại không làm mất đi những nét đẹp văn hóa của người Việt. Đặc biệt là trong đời sống tâm linh. Lễ cúng tất niên là phong tục quen thuộc của mọi gia đình vào cuối năm. Ý nghĩa cúng tất niên không chỉ thể hiện nét đẹp trong đời sống văn hóa tâm linh mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình cùng quây quần bên nhau sau một năm tất bật. Chính vì vậy mà đến cuối năm; người người lại hỏi han nhau cúng tất niên gồm những gì để chuẩn bị lễ cúng tươm tất, đầy đủ nhất. 

Cúng tất niên là một nghi thức để kết thúc một năm đã qua và chuẩn bị một năm mới sắp đến. Lễ cúng thường được diễn ra vào những ngày cuối cùng của năm Âm lịch. Ngày cúng có thể tùy thuộc vào truyền thống gia đình hoặc những yếu tố khác. Thông thường, người ta sẽ cúng vào ngày 30 tháng Chạp (năm đủ) hoặc 29 tháng Chạp (năm thiếu).

mâm cúng tất niên đơn giản
Cúng tất niên là tục lệ quen thuộc của người Việt Nam mỗi dịp cuối năm (Nguồn: Ẩm thực thông thái) 

Sở dĩ nhiều người thắc mắc cúng tất niên gồm những gì là bởi mâm cỗ tất niên là dành cho “tất cả”. Khi cúng tất niên, mọi người trong gia đình sẽ chuẩn bị tươm tất các món ăn để dâng cúng. Sau khi cúng xong; mọi người cùng nhau dọn cỗ để các thành viên trong gia đình và khách mời cùng thưởng thức. 

Như đã nói, ngày diễn ra lễ cúng tất niên không chỉ là dịp để cảm tạ ông bà tổ tiên, thần Phật,… Đây còn là dịp để cả gia đình sum vầy bên mâm cỗ ấm cúng. Những câu chuyện trong một năm vừa qua; những tâm sự và niềm hy vọng cho một năm mới sắp đến đều được gói trọn trọn trong mâm cỗ tất niên này. 

Thế nên cúng tất niên chính là một trong những hoạt động không thể thiếu trong văn hóa đón Tết của người Việt. Chưa cúng tất niên là chưa được nói lời chào năm mới sắp đến. 

Ý nghĩa cúng tất niên

Trước khi xem cúng tất niên gồm những gì; hãy tìm hiểu ý nghĩa cúng tất niên –  ngày lễ cúng quan trọng trong mỗi dịp cuối năm. 

Đầu tiên, ý nghĩa cúng tất niên là lời cảm tạ của người đang sống đối với Phật thánh, thần linh; những người đã khuất,… đã gia hộ cho cuộc sống của con người một năm hanh thông, hạnh phúc, bình an. 

Ông bà ta từ ngày xưa quan niệm rằng: Khi năm mới sắp đến; ta cần nhìn lại một năm đã qua và nói lời “cảm tạ” vì tất cả. Sau một năm vất vả làm việc, “đầu tắt mặt tối”; đôi khi chúng ta quên mất mình đang được dõi theo và phù hộ độ trì bởi thánh Phật; thần linh và những người đã khuất. 

Thế nên ý nghĩa cúng tất niên là dịp để mọi người gửi những lời cảm tạ ấy. Mọi người sẽ dọn dẹp nhà cửa, tổng vệ sinh sao cho không gian nhà cửa; công ty, cơ quan tươm tất. Trước là để cúng tất niên; sau là để sẵn sàng cho những việc cần làm chuẩn bị đón Tết đầy đủ, ấm cúng

cúng tất niên ngoài trời
Ý nghĩa cúng tất niên là lời cảm tạ của con người với thần Phật, tổ tiên (Nguồn: Wikipedia) 

Lễ cúng tất niên là thói quen truyền thống trong đời sống tâm linh của người Việt ta. Cúng tất niên không đòi hỏi chúng ta phải chuẩn bị cầu kỳ. Miễn sao phù hợp với điều kiện gia đình là được. “Giàu làm kép, hẹp làm đơn”. Chỉ cần bạn có tấm lòng thành tri ân trời đất, Phật thánh, thần linh, người khuất mặt;…  đã gia hộ cho bạn trong một năm qua thì mọi vật dâng cúng đều trở nên đáng quý. 

Ý nghĩa cúng tất niên còn là dịp để mọi thành viên trong gia đình, cơ quan quây quần cùng nhau. Trong mâm cỗ tất niên, mọi phiền muộn, âu lo của năm đã qua được gác nhẹ. Chỉ có tiếng cười và tình yêu thương của mọi người mới làm nên một bữa ăn cuối năm đáng nhớ. 

ý nghĩa đoàn tụ của cúng tất niên
Cúng tất niên là dịp để gia đình cùng quây quần bên nhau nhìn lại một năm đã qua (Nguồn: Zing.vn)

Mâm cỗ tất niên có thể đơn giản hoặc cầu kỳ. Chỉ cần có đầy đủ các vị, các hàng đại diện cho các món mặn, chay là được. Sau khi cúng ông bà, thần linh,… Mọi thành viên cùng nhau “hưởng lộc” và trò chuyện về một năm đã qua. Ai ai cũng động viên nhau cùng cố gắng cho những mục tiêu sắp tới. Không khí đầm ấm trong gia đình vì thế mà trở nên trọn vẹn hơn. Đón một năm mới vì thế mà cũng trở nên ý nghĩa hơn trong tâm trí mỗi người. 

Cúng tất niên có hóa vàng không? 

Hóa vàng, có thể hiểu là một hình thức dâng cúng các giá trị vật chất cho những người ở thế giới bên kia. Vì không thể dùng vật chất và tiền bạc thật để đốt; nên con người sử dụng tiền vàng mã và những vật dụng tượng trưng làm bằng giấy. 

Tục hóa vàng của người dân ta được du nhập từ Trung Quốc. Thêm vào đó, nhiều người Việt thường có quan niệm “trần sao âm vậy”. Thế nên ngoài tiền, người ta còn có thêm những đồ vật cho người âm như quần áo, xe cộ, nhà cửa,… Tất cả những vật trên cũng được làm hoàn toàn bằng giấy. 

cúng tất niên có hóa vàng
Hóa vàng là phong tục phổ biến trong đời sống tâm linh của người Việt (Nguồn: Viện Y học Ứng dụng) 

Nói về tục hóa vàng, T.S Đinh Đức Tiến, giảng viên khoa Lịch sử, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp HCM cho biết: “Ban đầu, tiền giấy không dùng để đốt mà chủ yếu được chôn cùng, treo xung quanh hoặc rải quanh mộ. Về sau; việc hóa vàng (đốt vàng mã) trở nên phổ biến và trở thành một tín ngưỡng trong dân gian.” 

Vậy, cúng tất niên có hóa vàng không? Nếu có hóa vàng thì cần lưu ý những điều gì?

Theo tục lệ, sau khi cúng tất niên; gia chủ cần tiến hành hóa vàng rồi mới xin hạ mâm để thụ lộc. Thứ tự hóa vàng lần lượt là các gia thần. Sau đó mới đến đồ dùng của ông bà, tổ tiên. Và dựa theo quan niệm “trần sao âm vậy”; người ở dương thế đón Tết thì người âm cũng cần tiền bạc, vật dụng để chuẩn bị đón Tết. Nên việc hóa vàng đã trở thành việc quen thuộc của người dân khi tiến hành lễ cúng tất niên. 

Biết rằng lễ cúng tất niên là một trong những lễ cúng quan trọng nhất trong dịp Tết. Nhưng nhiều người lại có quan niệm sai lầm rằng các đốt nhiều vàng mã càng tốt. Hóa vàng càng nhiều thì tổ tiên ông bà sẽ càng có nhiều tiền bạc để sử dụng ở cõi âm. 

Thực tế, hành động trên chỉ dẫn đến sự lãng phí tiền của một cách không cần thiết mà thôi. Điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm của gia chủ. Không nên quá mê tín gây tiêu tốn tiền tài. Không những thế, hóa vàng quá nhiều còn gây ảnh hưởng đến không khí chung của mọi người khu vực xung quanh. 

hóa vàng khi cúng tất niên
Cần lưu ý khi hóa vàng để ý nghĩa cúng tất niên không bị mất đi và làm ô nhiễm bầu không khí (Nguồn: Vietnamnet)

T.S Đinh Đức Tiến khi nói về việc hóa vàng cũng khẳng định: “Chỉ cần hóa vàng một ít và hương khói, mâm cỗ đầy đủ trong những ngày quan trọng là đã đủ và đúng với truyền thống văn hóa nước ta. Việc đốt vàng mã số lượng lớn, đốt một cách bừa bãi chính là hủy hoại môi trường. Việc làm này không mang ý nghĩa tỏ lòng thành kính để tổ tiên chứng giám. Hóa vàng càng nhiều càng tốt là một quan niệm sai lầm.” 

Gợi ý mâm cúng tất niên đơn giản 

Nếu đã biết được đáp án cho câu hỏi “Cúng tất niên có hóa vàng không?”. Hãy cùng tìm hiểu xem một mâm cúng tất niên gồm những gì nhé. 

Cúng tất niên gồm những gì? 

Tùy thuộc vào mỗi gia đình và địa phương mà các gia đình sẽ có cách bài trí mâm cỗ. Điểm chung cho mọi mâm cỗ chính là cỗ được đặt ở bàn con phía dưới. Trên bàn thờ chính chỉ đặt hoa quả tươi cùng một ít tiền vàng mã tượng trưng. Mâm cúng tất niên không cần quá cầu kỳ, chủ yếu thể hiện được tấm lòng của người cúng để tri ân đất, trời, thần linh đã phù hộ gia đình trong năm qua.

Nhìn chung, những lễ vật cần chuẩn bị cho mâm cúng tất niên thường là: trái cây, hoa, nhang rồng phụng, đèn cầy, gạo, muối, trà, rượu, nước lọc, giấy tiền vàng mã, bánh kẹo, trầu cau, bình hoa, lư nhang, và các món ăn tùy thuộc vùng miền. 

mâm cúng tất niên đơn giản
 Ý nghĩa cúng tất niên nằm trọn trong những mâm cỗ đơn giản nhưng đủ đầy (Nguồn: Bnews)

Các mâm cúng tất niên đơn giản ở từng miền 

Thường thì những mâm cúng tất niên sẽ có những món ăn thịnh soạn hơn ngày thường. Tuy nhiên, tùy theo từng vùng miền mà sự đặc trưng của các món ăn lại khác biệt hơn hẳn. Miền Bắc sẽ nổi tiếng với các món như canh móng giò hầm măng, miến lòng gà, xôi, bánh chưng,… Miền Trung hay có giò lụa, gà bóp rau răm, giá chua,… Còn miền Nam thì dân dã với bánh tét, thịt kho tàu, chả giò,… Nhưng nhìn chung, tất cả đều là những mâm cơm ngày Tết với nhiều món ngon đặc trưng khó cưỡng. 

Sau đây là một số gợi ý mâm cúng tất niên đơn giản cho từng miền: 

Cúng tất niên gồm những gì ở miền Bắc?

Thường những món ăn xuất hiện trong mâm cúng tất niên miền Bắc sẽ là: 

  • Bát móng giò hầm măng 
  • Bánh bóng nấu thập cẩm 
  • Bát miến lòng gà 
  • Bát mọc
  • Đĩa xôi/bánh chưng 
  • Đĩa thịt đông, gà luộc, giò lụa, giò xào 
  • Nộm, dưa hành muối 

Miền Trung có mâm cúng tất niên đơn giản thế nào? 

Bên cạnh bánh chưng, bánh tét. Mâm cúng tất niên đơn giản của miền Trung sẽ còn có các món như: 

  • Đĩa dưa món, giò lụa
  • Đĩa gà bóp rau răm
  • Thịt đông, chả Huế 
  • Thịt heo luộc, giá chua
  • Cá chiên, đĩa ram 

Ở miền Nam cúng tất niên gồm những gì? 

Ở miền Nam, mâm cúng tất niên cũng là những món ăn quen thuộc thường ngày và những món thường thấy ở các dịp như lễ, đám: 

  • Bánh tét kèm củ kiệu 
  • Canh măng tươi 
  • Khổ qua nhồi thịt
  • Thịt kho hột vịt 
  • Thịt heo luộc
  • Chả giò

Trên đây là một số món ăn thường thấy và các vật có trên mâm cúng tất niên. Tất cả đều thể hiện lối sống giản dị mà chân thành của người Việt. Tuy đơn giản nhưng đủ đầy, tươm tất. 

Một số lưu ý khi cúng tất niên 

Thời điểm cúng

Thường thì tất niên ở nước ta được tổ chức vào ngày cuối cùng của năm tính theo lịch Âm (tức là ngày 30 tháng Chạp Âm lịch, hay còn được gọi là ngày 30 Tết, một số năm thiếu thì sẽ được tổ chức vào ngày 29 tháng Chạp Âm lịch (ngày 29 Tết). 

Tuy nhiên có một số gia đình tổ chức cúng tất niên sớm hơn, có thể là ngày 25, 26, 27 hoặc 28 tháng Chạp. Nhìn chung thời gian tốt nhất để tổ chức lễ cúng tất niên vẫn là 2 ngày cuối cùng trong năm cũ.

Nhiều người cho rằng mỗi năm sẽ có một ngày tốt khác nhau để cúng tất niên. Vì thế khi tết Tân Sửu đang đến gần, không ít người băn khoăn “cúng tất niên ngày nào tốt nhất năm 2021?”. 

Nếu bạn thắc mắc cúng tất niên ngày nào tốt nhất năm 2021 thì đừng nên lo lắng. Trong năm nay, lễ cúng tất niên tốt nhất vẫn nên diễn ra vào các ngày 29 và 30 tháng Chạp năm Canh Tý. Tức ngày 10/02 và ngày 11/02/2021. 

Dù vậy, cúng tất niên ngày nào tốt nhất năm 2021 vẫn không quan trọng bằng sự thành tâm và mong muốn bày tỏ lòng biết ơn của gia chủ đối với những người đã phù hộ độ trì cho mình trong suốt một năm đã qua. 

lịch tết 2021
Cúng tất niên vào ngày 29 và 30 tháng Chạp là tốt nhất trong năm nay (Nguồn: Sài Gòn Giải Phóng) 

Cúng tất niên trong nhà hay ngoài trời? 

Câu trả lời là bạn có thể cúng tất niên ở trong nhà hay ngoài trời đều được. Quan trọng nhất vẫn là bạn hãy chuẩn bị mâm cúng tất niên gồm những gì tươm tất nhất, trang trọng nhất trong điều kiện bạn có. Nếu đã có một mâm cúng thật đủ đầy cùng tấm lòng thành kính thì dù cúng tất niên trong nhà hay ngoài trời; gia đình bạn cũng sẽ có được khoảnh khắc sum vầy đáng nhớ để chào một năm đi qua. 

Ngày Tết truyền thống của Việt Nam có nhiều nét văn hóa. Trong đó không thể không nhắc đến đời sống tâm linh “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”. Tục cúng tất niên chính là một trong số những nét văn hóa đó. Hy vọng qua bài viết trên bạn đã biết được cúng tất niên gồm những gì; cúng tất niên có hóa vàng không. Một năm mới lại về, bTaskee xin chúc bạn có những ngày Tết hạnh phúc bên những đào, mai và mâm cơm ngày Tết. Chúc bạn một năm mới vạn sự hanh thông, thành công tấn tới.

Previous
Next
Nhấn chia sẻ nếu bạn cảm thấy bài viết hữu ích.

bTaskee luôn nỗ lực hoàn thiện để mang đến cho bạn những bài viết chất lượng.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

MỤC LỤC

Bài viết liên quan
app-banner-btaskee-vie